Mijn Reis

De weg of het doel?

Als een pelgrimsreis

Onbekend land ligt voor mij

Ik voel de stappen

Met deze haiku heb ik op de laatste evaluatiedag het tweede jaar Integrated Psychotherapie afgesloten.

Het maken van een pelgrimsreis heeft altijd al tot mijn verbeelding gesproken. Wandelend door een onbekende omgeving, alleen met jezelf of met medereizigers op dezelfde weg. “ Veel pelgrims zeggen dat ze onderweg meer mens worden. Je moet je, als pelgrim, vaak overgeven in de handen van andere mensen. Je kunt niet alles voorzien, niet alles regelen en niet alles alleen volbrengen, maar je hebt, naast je eigen wil om door te gaan, ook de steun en de welwillendheid nodig van mensen die je op je weg ontmoet” (1*)

Als ik nu, in de zomer tussen het tweede en het derde opleidingsjaar, terugkijk naar het afgelopen opleidingsjaar zie ik overeenkomsten met mijn opleiding IP.

Voor ik met de opleiding begon verliep mijn leven op rolletjes. Een lieve vrouw naast me, een goede baan, vrije tijd, hobby’s. Langzaamaan kwamen er steeds meer signalen dat het op bepaalde momenten, in bepaalde situaties op andere manieren misschien beter kon? Ik raakte soms snel geïrriteerd door anderen. Voelde me soms in een hoek gedrukt, zonder ruimte. Ik had iets nodig om te leren anders om te gaan met bepaalde situaties en mensen, met frustraties.

In 2017 ben ik begonnen met de opleiding. Zonder eigenlijk echt te weten waar ik aan begon. In de studiegids staat wel hoeveel tijd zo’n opleidingstraject kost, Wat je ervoor moet doen. Dat je na afronding van de vierjarige opleiding als afgestudeerd therapeut aan de slag kunt. Er staat echter niet in wat het van binnen met me zou doen.

Nu weet ik dat wel. Nu zie ik steeds meer de vergelijking met een pelgrimstocht.

In de afgelopen twee jaar heb ik mezelf ondergedompeld in de opleiding. Ik heb stappen gezet op een, voor mij, nieuw pad. Hierbij heb ik bijzondere reisgenoten gevonden, heb nieuwe vrienden gemaakt. En heb ik ook de groeven in mijn ziel gevonden. Groeven die ik al wel ervaren had, waar ik zo nu en dan in vast liep. Ik heb gezien waar ik als kind diep geraakt werd. Zo diep dat mijn innerlijk wezen zich daartegen moest verdedigen. Ik weet dat de mensen om me heen, in mijn jeugd en latere jaren, het beste met mij voorhadden. Ze deden uit liefde datgene waarvan ze overtuigd waren dat het goed was voor mij. Of waarvan ze dachten dat goed was vanuit de tijdgeest. Daarbij stonden ze vaak niet stil bij de verlangens, behoeftes die een klein kind of jonge jongen heeft. Onbewust krasten ze daardoor groeven in mijn ziel. Groeven die pijn deden, een pijn waar niet naar geluisterd werd en waar ik alleen mee moest leren omgaan. Waartegen mijn innerlijke wezen zich moest verdedigen, zonder te weten hoe. Daar werden houdingen, gedragingen in het leven geroepen die nodig waren om mezelf staande te houden. De innerlijke ego-stemmen die roepen dat “alles wat je doet perfect moet zijn”, dat je niemand nodig hebt maar “het prima zelf kunt” werden geboren. Ze ontstonden in een poging om te voorkomen dat ik de mensen om me heen boos zou maken en dat ze me daarom zouden afwijzen. Om te voorkomen dat de groeven dieper insleten, om de pijn ervan te verzachten.

En nog steeds zijn die houdingen, gedragingen en ego stemmen actief. Terwijl ze nu, in een andere fase van mijn leven, andere omstandigheden een stuk minder effectief zijn. Me eerder in de weg zitten dan me helpen. In de afgelopen twee jaar heb ik ze leren herkennen en erkennen. En heb ik geleerd dat er andere gedragingen kunnen zijn die beter in staat zijn mij te helpen op de weg die ik inmiddels ga. Niet dat de gedragingen en oude ego-stemmen weg moeten. Ze hoeven alleen minder hard te werken, ze hoeven niet meer zo intens alert te zijn.  Hun aanwezigheid is gewenst, zonder hun aanwezigheid geen complete persoon die ik ben. Het is goed om langzaam steeds meer de gedragingen af te stemmen op mijn leven van nu en wat mijn diepste wezen nu wil en nodig heeft. Zo versterken ze elkaar en lopen elkaar minder in de weg.  En kan ik steeds meer de weg gaan die nu goed voor me is.

Nu, tussen het tweede en derde opleidingsjaar, kijk ik terug op de waardevolle lessen die ik heb geleerd in de opleiding, de handvatten die ik me eigen maak waarmee ik mezelf en de mensen om me heen anders leer zien. Milder met meer compassie. Zie ik mijn mede reisgenoten, waaronder inmiddels dierbare vrienden, die mij steunen. Die me zo nu en dan ondersteunen als ik het gevoel heb dat de stappen zo zwaar zijn dat ik ze bijna niet durf te zetten.

Zo ben ik op reis.

Een reis die ik ervaar als pelgrimsreis.

Geen pelgrimsreis op wandelschoenen door ravijnen en over bergen naar een heilig oord als de kathedraal van Santiago de Compostella, maar een pelgrimsreis op blote voeten door een landschap van gevoelens en emoties naar een “heilig oord” in mezelf, mijn échte zelf.

En of ik na het vierde opleidingsjaar inderdaad therapeut ben? Geen idee. Er is eerst nog een stuk weg te gaan, stap voor stap.

Hieronder staan twee, vrij vertaalde, gedichten naar gedichten van Dag Hammarskjöld.  

Gedichten die dat ik erg mooi vind en die op bovenstaande woorden van toepassing zijn:

Vele wegen kent het leven, maar van al die wegen
is er één die jij te gaan hebt.
Die éne is voor jou. Die weg mag jij gaan.
De keuze is dus niet de weg, want die koos jou.
De keuze is de wijze hóe die weg te gaan.
Met onwil om de kuilen en de stenen?
Met verzet omdat de zon een weg
die door ravijnen gaat, haast niet bereiken kan?

Of met de wil om aan het einde van die weg
milder te zijn, en wijzer, dan aan het begin.
De weg koos jou, Ik kies de wijze hoe die weg te gaan, maar dié weg ga ik!

Verder word ik gedreven, een onbekend land binnen.
De grond wordt harder, de lucht meer prikkelend koud
Aangeraakt door de wind vanuit mijn onbekende doel
trillen de snaren in verwachting.
Aldoor vragend zal ik aangekomen zijn.
waar het leven klinkt, een heldere eenvoudige toon in de stilte.